Obrót nieruchomościami na własny rachunek — OC (PKD 68.10.Z)

Obrót nieruchomościami na własny rachunek – charakterystyka działalności

Kod PKD 68.10.Z obejmuje kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek – nabywanie, sprzedaż i obrót budynkami, lokalami i gruntami we własnym imieniu, w tym działalność inwestycyjną w nieruchomości (zakup, remont, podział, odsprzedaż) oraz realizację i sprzedaż projektów deweloperskich. Przedsiębiorca inwestuje w nieruchomości i handluje nimi na własny rachunek. Odbiorcami są nabywcy nieruchomości – firmy i osoby.

Profil ryzyka łączy odpowiedzialność właściciela nieruchomości z odpowiedzialnością za jej stan i – przy działalności deweloperskiej – za wady. Wyznaczają go: odpowiedzialność za posiadane nieruchomości (jako właściciel odpowiada za szkody związane ze stanem nieruchomości – wypadki osób, zawalenia, spadające elementy, szkody wobec sąsiadów); wartość i ryzyka majątkowe (nieruchomości narażone na pożar, żywioły, dewastację, a przy pustostanach – na zniszczenia); odpowiedzialność za wady sprzedanych nieruchomości (rękojmia, a przy deweloperce – odpowiedzialność za wady budowlane i zgodność z umową); oraz ryzyka związane z realizacją inwestycji. Ryzyko rynkowe (wahania cen) to naturalne ryzyko biznesowe. To odpowiedzialność za nieruchomość i za wady stanowią rdzeń ryzyka ubezpieczeniowego.

Wyzwania i zagrożenia w tej działalności

Pierwsza grupa ryzyk to odpowiedzialność właściciela nieruchomości. Jako właściciel przedsiębiorca odpowiada za szkody związane ze stanem nieruchomości – wypadki osób na terenie, spadające elementy, awarie, szkody wobec sąsiadów; przy zaniedbanym stanie lub pustostanach ryzyko rośnie.

Druga grupa to majątek. Posiadane nieruchomości są narażone na pożar, żywioły, zalanie, dewastację i kradzież (zwłaszcza pustostany i obiekty w remoncie).

Trzecia grupa to odpowiedzialność za wady i deweloperka. Sprzedaż nieruchomości rodzi odpowiedzialność za wady (rękojmia); przy działalności deweloperskiej dochodzi odpowiedzialność za wady budowlane, zgodność z umową i bezpieczeństwo obiektu wobec nabywców.

Ubezpieczenia wymagane przez prawo

Obrót nieruchomościami na własny rachunek nie ma z reguły odrębnego obowiązkowego OC, ale wiąże się z odpowiedzialnością właściciela, przepisami dotyczącymi rękojmi i ochrony nabywców, a przy działalności deweloperskiej – z wymogami ustawy deweloperskiej (w tym gwarancjami dla nabywców). Korzystanie z pojazdów wiąże się z obowiązkowym OC komunikacyjnym, a zatrudnianie pracowników – z obowiązkami z zakresu prawa pracy.

Realnym zabezpieczeniem finansowym pozostają ubezpieczenia dobrowolne: ubezpieczenie mienia (nieruchomości) od pożaru, żywiołów, zalania i dewastacji, OC działalności obejmujące odpowiedzialność właściciela za szkody związane z nieruchomością oraz – przy deweloperce – ubezpieczenia właściwe dla inwestycji budowlanych i odpowiedzialności za wady.

Najważniejsze ryzyka i rola ubezpieczenia OC

Ochrona łączy ubezpieczenie mienia z OC właściciela i – przy deweloperce – odpowiedzialnością za wady. Przykłady: osoba doznaje urazu na terenie nieruchomości lub spadający element rani przechodnia – reaguje OC działalności (odpowiedzialność właściciela); pożar lub żywioł niszczy nieruchomość – reaguje ubezpieczenie mienia; ujawniona wada sprzedanego lokalu (rękojmia) rodzi roszczenie nabywcy – istotny jest zakres odpowiedzialności, a przy deweloperce – ubezpieczenia inwestycji; dewastacja pustostanu – reaguje ubezpieczenie mienia. Bez tych ubezpieczeń koszty ponosiłby wyłącznie właściciel.

Odpowiedzialność właściciela za stan nieruchomości i – przy sprzedaży czy deweloperce – za wady sprawiają, że OC i ubezpieczenie mienia są tu fundamentem.

Jak dobrać zakres i sumę ubezpieczenia

Ubezpieczenie mienia powinno realnie wyceniać posiadane nieruchomości i obejmować pożar, żywioły, zalanie i dewastację, z uwzględnieniem specyfiki pustostanów i obiektów w remoncie. Suma OC działalności powinna uwzględniać odpowiedzialność właściciela za szkody osobowe i majątkowe. Przy działalności deweloperskiej należy zadbać o ubezpieczenia właściwe dla inwestycji budowlanych oraz o kwestie odpowiedzialności za wady wobec nabywców.

Zakres warto weryfikować przy każdej inwestycji, zmianie stanu nieruchomości i wejściu w deweloperkę.

Na co uważać w warunkach polisy

Pierwszą pułapką jest pominięcie odpowiedzialności właściciela za stan nieruchomości (zwłaszcza pustostanów). Drugą jest niedoszacowanie wartości nieruchomości i ryzyk majątkowych. Trzecią sprawą są odpowiedzialność za wady (rękojmia, deweloperka), specyfika obiektów w remoncie, limity i franszyzy. Przed zawarciem umowy warto omówić scenariusze wypadku na nieruchomości i wady sprzedanego lokalu.

Najczęstsze błędy przedsiębiorców w tej branży

Pierwszy błąd to pominięcie odpowiedzialności właściciela za stan nieruchomości (pustostany, obiekty w remoncie).

Drugi błąd to niedoszacowanie wartości nieruchomości i ryzyk majątkowych.

Trzeci błąd to pominięcie odpowiedzialności za wady (rękojmia, deweloperka).

Czwarty błąd to brak ubezpieczeń właściwych dla realizowanych inwestycji budowlanych.

Podsumowanie

Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek (PKD 68.10.Z) to inwestowanie i handel nieruchomościami, w którym rdzeniem ryzyka są odpowiedzialność właściciela za stan nieruchomości, ryzyka majątkowe oraz – przy sprzedaży i deweloperce – odpowiedzialność za wady. Fundamentem bezpieczeństwa jest ubezpieczenie mienia od pożaru i żywiołów, OC działalności obejmujące odpowiedzialność właściciela oraz – przy deweloperce – ubezpieczenia inwestycji. Dopasowanie zakresu do posiadanych nieruchomości i modelu działalności pozwala prowadzić ją z realnym zabezpieczeniem. Więcej o ubezpieczeniach dla firm znajdziesz na insureo.pl.